Home / Kennisbank / Microsoft Sentinel: SIEM uit de cloud uitgelegd

Microsoft Sentinel: SIEM uit de cloud uitgelegd

Microsoft Sentinel verzamelt logs, zoekt verbanden en maakt er incidenten van. Wat het doet, hoe het kostenmodel werkt en wanneer het bij u past.

Microsoft Sentinel is de SIEM van Microsoft in de cloud. Een SIEM (security information and event management) verzamelt logboeken uit uw hele omgeving, zoekt daarin naar verbanden en maakt van verdachte patronen een melding. Sentinel doet dat in Azure en voegt er automatische reacties aan toe.

Waar losse systemen elk hun eigen meldingen geven, brengt Sentinel ze samen. Een mislukte aanmelding in Entra ID, een verdacht proces op een laptop en een ongebruikelijke download in SharePoint zijn los van elkaar weinig zeggend. Samen kunnen ze één verhaal vertellen.

Op deze pagina leest u wat Sentinel verzamelt en hoe analyseregels en playbooks werken. Daarna volgen het kostenmodel in principe en de vraag wanneer Sentinel bij u past. Het algemene principe van een SIEM, en het verschil met XDR en MDR, staat in SIEM, XDR en MDR uitgelegd. Hier gaat het om het product.

Wat Microsoft Sentinel doet

Volgens Microsoft is Sentinel een cloud-native SIEM. Cloud-native betekent dat het volledig als dienst in de cloud draait: u hoeft geen servers te kopen of op te schalen als het logvolume groeit.

Sentinel doet vier dingen. Het verzamelt gegevens uit uw omgeving. Het zoekt daarin naar dreigingen met analyseregels. Het helpt bij onderzoek, door samenhangende meldingen te bundelen in één incident. En het kan automatisch reageren met playbooks. Dat laatste deel heet SOAR (security orchestration, automation and response); meer over dat begrip staat in threat intelligence en SOAR.

Van logregel tot reactie in Sentinel1VerzamelenLogs via connectors2DetecterenAnalyseregels zoeken3OnderzoekenMeldingen als incident4ReagerenPlaybook of mens
Sentinel maakt van losse meldingen één incident. Iemand moet daarna nog steeds beslissen wat er gebeurt.

Welke gegevens Sentinel verzamelt

Sentinel haalt gegevens binnen via connectors: kant-en-klare koppelingen met een bron. Voor Microsoft-diensten zijn die er standaard, zoals Microsoft Entra ID, de activiteitenlogboeken van Azure, het auditlogboek van Microsoft 365 en de meldingen uit Microsoft Defender.

Ook bronnen buiten Microsoft kunnen worden aangesloten. Firewalls en netwerkapparatuur sturen hun logs vaak via Syslog of in het CEF-formaat. Voor andere systemen zijn er connectors via een API, en waar geen connector bestaat, kunt u er zelf een bouwen.

Sentinel brengt die gegevens in één vorm samen. Zo doorzoekt u een aanmelding uit Entra ID en een verbinding via de firewall met dezelfde zoekvraag. Bij Microsoft 365 hoort ook het auditlogboek uit Microsoft Purview, dat u in Sentinel langer kunt bewaren en kunt combineren met andere bronnen.

Analyseregels en incidenten in Sentinel

Een analyseregel is een zoekvraag die steeds opnieuw over de binnenkomende gegevens loopt. Vindt de regel iets, dan ontstaat er een melding. Sentinel levert veel regels kant-en-klaar, en u kunt ze aanpassen of zelf schrijven in de zoektaal KQL.

Een voorbeeld: een account meldt zich binnen een uur aan vanuit twee landen die ver uit elkaar liggen. Of een beheerdersaccount wordt buiten kantoortijd aangemaakt. Losse meldingen die bij elkaar horen, bundelt Sentinel tot één incident. Zo kijkt een analist naar één verhaal in plaats van naar twintig losse regels.

Daarnaast kunt u watchlists gebruiken: lijsten die de regels context geven, zoals uw belangrijkste servers of de accounts van vertrokken medewerkers. En Sentinel laat zien hoe uw regels zich verhouden tot het MITRE ATT&CK-raamwerk, een openbare indeling van technieken die aanvallers gebruiken. Dat helpt om te zien waar u nog weinig dekking heeft.

Weet u welke logs u nu bewaart? Veel organisaties hebben de bronnen al, maar weten niet hoe lang de gegevens blijven staan of wie ernaar kijkt. Dat is het eerste om helder te krijgen, nog voor de keuze voor een SIEM.

Zo kijken wij naar uw cloudomgeving als geheel. Bekijk het Cloud Security Assessment

Playbooks: automatisch reageren

Een playbook is een vaste reeks acties die Sentinel uitvoert als er een bepaald incident ontstaat. Playbooks zijn gebouwd op Azure Logic Apps, de automatiseringsdienst van Azure. Met automatiseringsregels bepaalt u wanneer welk playbook start.

Denk aan eenvoudige taken die anders handwerk zijn: een ticket aanmaken in het servicedesksysteem, de betrokken collega een bericht sturen, of informatie over een IP-adres opzoeken en aan het incident toevoegen. Verdergaande acties, zoals een account tijdelijk blokkeren, kunnen ook. Daar wilt u wel goed over nadenken: een automatische blokkade op een vals alarm legt iemands werk stil.

Begin daarom met playbooks die informatie verzamelen en mensen waarschuwen. Pas als u weet hoe betrouwbaar een regel is, laat u een playbook ook ingrijpen.

Het kostenmodel van Microsoft Sentinel in principe

Sentinel heeft geen vaste prijs per gebruiker. U betaalt vooral naar de hoeveelheid gegevens die binnenkomt, gemeten in gigabytes, en naar hoe lang u die bewaart. Microsoft rekent standaard per gigabyte af. Bij grotere volumes, vanaf honderd gigabyte per dag, kunt u een vast volume afnemen tegen een lager tarief per gigabyte.

Een paar bronnen zijn gratis, waaronder de activiteitenlogboeken van Azure, het auditlogboek van Microsoft 365 en de meldingen uit Microsoft Defender. De gegevens die binnenkomen, blijven de eerste negentig dagen zonder extra kosten bewaard. Langer bewaren kost wel geld, al is opslag in de data lake-laag een stuk goedkoper.

Twee manieren om gegevens in Sentinel te bewarenAnalyselaagVoor detectie en onderzoekRegels lopen hier direct over de gegevensEerste negentig dagen bewaren inbegrepenDuurder per gigabyteVoor logs waar u op wilt alarmerenData lake-laagVoor lang bewarenGoedkope opslag voor grote volumesDoorzoekbaar, maar u betaalt per zoekvraagGeschikt voor bewaarplichtenVoor logs die u zelden nodig heeft
De kosten hangen vooral af van welke logs u in welke laag zet. Die keuze maakt u per tabel.

Wilt u een schatting, gebruik dan de kostencalculator van Microsoft. Bedragen noemen we hier bewust niet: ze verschillen per regio en veranderen, en het belangrijkste is de keuze welke gegevens u binnenhaalt.

Welke logs, en hoe lang bewaren

De grootste kostenpost van een SIEM is data die niemand gebruikt. Stel daarom per bron twee vragen. Wilt u hierop een melding krijgen? En moet u dit kunnen terugzien, en hoe lang?

Aanmeldgegevens, beheerdersacties en meldingen van uw beveiligingsproducten horen vrijwel altijd in de analyselaag. Uitgebreide netwerk- of firewalllogs zijn vaak omvangrijk en minder vaak nodig. Die passen beter in de goedkopere laag, of u filtert ze voordat ze binnenkomen.

Bewaartermijnen hebben ook een wettelijke kant. Bij een significant incident onder de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse invulling van NIS2, moet u kunnen reconstrueren wat er is gebeurd. Zie de NIS2 meldplicht. In de zorg stelt NEN 7513 eisen aan het vastleggen van wie welk dossier inzag. Leg uw keuzes vast, met de reden erbij.

Sentinel in de Defender-portal

Sentinel was lange tijd vooral te beheren via de Azure-portal. Microsoft brengt het nu samen met Microsoft Defender in één portal. Volgens Microsoft is Sentinel na 31 maart 2027 alleen nog te gebruiken in de Microsoft Defender-portal.

Voor organisaties die Sentinel al gebruiken, betekent dat een overstap die u rustig kunt plannen. Wie nu begint, wordt in de regel meteen in de Defender-portal aangesloten. Meldingen uit Defender en incidenten uit Sentinel staan daar naast elkaar.

Wanneer Microsoft Sentinel past, en wanneer niet

Sentinel past goed bij organisaties die al grotendeels in Microsoft 365 en Azure werken, met meerdere bronnen die ze in samenhang willen zien. Ook als u logs lang moet bewaren voor een norm of wet, of al Microsoft Defender gebruikt, ligt Sentinel voor de hand.

Het past minder goed als er niemand is die de meldingen opvolgt. Een SIEM zonder opvolging is een duur archief. Sentinel maakt incidenten aan, maar iemand moet ze beoordelen, op tijd, ook als het druk is. Dat kan een eigen team zijn of een externe dienst; belangrijk is dat het geregeld is voordat u de eerste bron aansluit.

Twijfelt u, begin dan kleiner. Zorg dat de basis van uw identiteiten op orde is in Microsoft Entra ID en dat de meldingen uit uw bestaande beveiligingsproducten bij iemand terechtkomen. Een SIEM is een volgende stap, geen eerste.

Veelgestelde vragen over Microsoft Sentinel

Is Microsoft Sentinel een SIEM of een SOAR?

Beide. Sentinel is in de eerste plaats een SIEM: het verzamelt logs en zoekt naar dreigingen. Met playbooks en automatiseringsregels heeft het ook SOAR-functies, waarmee u reacties op incidenten automatiseert.

Wat kost Microsoft Sentinel?

U betaalt vooral naar de hoeveelheid gegevens die binnenkomt en hoe lang u die bewaart. Een aantal bronnen is gratis, en de eerste negentig dagen bewaren zitten erbij. Microsoft biedt een kostencalculator om uw situatie te schatten.

Wat is het verschil tussen Sentinel en Microsoft Defender?

Microsoft Defender beschermt en bewaakt specifieke onderdelen, zoals laptops, mail en identiteiten. Sentinel brengt de meldingen en logs uit Defender en andere bronnen samen en zoekt naar verbanden over de hele omgeving. De twee werken samen in één portal.

Heb ik een SOC nodig om Sentinel te gebruiken?

U heeft in elk geval mensen nodig die de incidenten opvolgen. Dat kan een eigen team zijn of een externe dienst, maar zonder opvolging levert Sentinel weinig op. Regel dat voordat u bronnen aansluit.

Welke gegevens zijn gratis in Sentinel?

Onder meer de activiteitenlogboeken van Azure, het auditlogboek van Microsoft 365 met SharePoint-, Exchange- en Teams-activiteit, en meldingen uit de Microsoft Defender-producten. Voor ruwe logs uit sommige van die producten betaalt u wel.

Een SIEM is zo goed als de opvolging

Sentinel brengt uw logs samen en maakt er begrijpelijke incidenten van. De waarde ontstaat pas als u bewust kiest welke gegevens u binnenhaalt en als iemand de meldingen ook echt oppakt. Dan houdt u overzicht, en kunt u bij een incident laten zien wat er is gebeurd.

Waar detectie past tussen de andere bouwstenen, leest u in onze gids IT security en cloud. Wilt u eerst weten hoe uw cloudomgeving ervoor staat, kijk dan bij het Cloud Security Assessment.

Plan een vrijblijvend gesprek

← Terug naar kennisbank

Meer weten of verder verdiepen?

Dit artikel is geschreven door René van der Horst, oprichter van Qensora en specialist in cybersecurity, compliance en IT met meer dan 30 jaar ervaring. Gedurende zijn carrière heeft René organisaties ondersteund bij uiteenlopende vraagstukken rondom informatiebeveiliging, risicomanagement, cloudomgevingen en digitale transformatie. Zijn kracht ligt in het verbinden van techniek, mens en bedrijfsvoering. Waar technische specialisten zich vaak richten op systemen en bestuurders vooral kijken naar risico\'s en continuïteit, weet René deze werelden samen te brengen. Zo ontstaan oplossingen die niet alleen technisch sterk zijn, maar ook aansluiten op de doelstellingen van de organisatie. In de praktijk betekent dit dat organisaties kunnen rekenen op een sparringpartner die complexe vraagstukken begrijpelijk maakt en tegelijkertijd zorgt voor concrete resultaten.

Neem contact op