Home / Kennisbank / Wat is DevOps (en DevSecOps)? Uitleg en praktijk

Wat is DevOps (en DevSecOps)? Uitleg en praktijk

DevOps brengt ontwikkeling en beheer samen in kleine, geautomatiseerde stappen. Wat het oplevert en hoe DevSecOps security vanaf het begin meeneemt.

DevOps is een manier van werken waarin softwareontwikkeling en IT-beheer samen verantwoordelijk zijn voor een applicatie, van de eerste regel code tot het draaien in productie. Teams leveren in kleine stappen op en automatiseren zo veel mogelijk van het testen en uitrollen.

De naam komt van development en operations. Vroeger lagen die werelden ver uit elkaar. Ontwikkelaars bouwden, en beheerders kregen het resultaat over de schutting en moesten het draaiend houden. DevOps haalt die schutting weg.

DevSecOps gaat een stap verder en neemt security vanaf het begin mee in die werkwijze. Voor softwarebedrijven is dat extra actueel door de Cyber Resilience Act. Hieronder leest u hoe DevOps werkt, wat het oplevert en hoe u security er vanaf de start in verwerkt.

Wat DevOps is: cultuur, werkwijze en gereedschap

DevOps wordt vaak verward met een tool of een functietitel. Het is vooral een afspraak over samenwerking. Eén team is verantwoordelijk voor bouwen en voor draaien, en voelt dus ook de gevolgen van zijn eigen keuzes.

Daaruit volgen een paar vaste gewoonten. Kleine wijzigingen in plaats van grote releases. Automatisch testen bij elke wijziging. Meten hoe de applicatie zich gedraagt in productie, en die kennis terugbrengen naar de ontwikkeling.

  • Cultuur. Gedeelde verantwoordelijkheid en geen zoektocht naar een schuldige bij fouten. Een storing is een leermoment voor het hele team.
  • Werkwijze. In korte cycli werken, met snelle terugkoppeling van gebruikers en systemen.
  • Gereedschap. Versiebeheer, een pijplijn die bouwt en test, en monitoring. De tools ondersteunen de werkwijze, niet andersom.

Een organisatie die alleen de tools koopt maar teams gescheiden laat werken, heeft dus nog geen DevOps. Ze heeft een duurdere manier om hetzelfde te doen als voorheen.

CI/CD: de pijplijn achter DevOps

Het hart van DevOps is de pijplijn. CI staat voor continuous integration: elke wijziging in de code wordt direct samengevoegd, gebouwd en getest. CD staat voor continuous delivery of continuous deployment. Wat door de tests komt, gaat met een druk op de knop of volledig automatisch naar productie.

Het voordeel zit in de omvang van de stappen. Een wijziging van twintig regels is snel te controleren en snel terug te draaien. Een release van drie maanden werk is dat niet, en juist daar gaat het vaak mis.

De DevOps-pijplijn in vijf stappen1CodeWijziging vastgelegd2BouwenAutomatisch samengesteld3TestenFunctioneel en security4UitrollenTest, dan productie5MetenGedrag in productie
Elke wijziging doorloopt dezelfde route. Wat vandaag nog handwerk is, kan stap voor stap de pijplijn in.

Ook de infrastructuur kan mee in die pijplijn. Dan legt u servers, netwerken en instellingen vast in code. Dat heet Infrastructure as Code, en het sluit goed aan op de werkwijze van DevOps.

Wat DevOps oplevert voor uw organisatie

Voor een directeur draait het om drie dingen. Sneller kunnen inspelen op wat klanten vragen, minder verstoringen bij een nieuwe versie, en sneller herstel als er toch iets misgaat.

Dat laatste wordt vaak onderschat. In een team dat in kleine stappen werkt, is de oorzaak van een storing meestal snel gevonden: die zit in de laatste wijziging. En omdat terugdraaien geautomatiseerd is, staat de vorige versie zo weer live.

Er is ook een minder zichtbaar voordeel: aantoonbaarheid. Elke wijziging staat in versiebeheer, met wie hem deed, wie hem goedkeurde en welke tests er draaiden. Dat is precies het spoor dat een auditor bij wijzigingsbeheer wil zien. Hoe dat proces er aan de beheerkant uitziet, staat in wat is ITSM.

DevOps is niet voor elke organisatie de logische stap. Bouwt u zelf geen software en draait u vooral standaardpakketten, dan zit de winst eerder in goed beheer en een helder overzicht van uw IT. Hoe dat in het grotere geheel past, leest u in IT security en cloud.

Liever even luisteren? In de QENSORA-podcast hoort u hoe wij naar compliance kijken, en wat de Cyberbeveiligingswet en de Cyber Resilience Act betekenen voor product- en softwareteams.

Luister de podcast

Van DevOps naar DevSecOps: security naar voren halen

In de klassieke aanpak kwam security aan het eind. Het product was af, er volgde een test, en de bevindingen kwamen op een lijst die vaak pas na de lancering werd opgepakt. Dat is duur, want een fout herstellen wordt lastiger naarmate er meer op is gebouwd.

DevSecOps draait dat om. Security schuift naar voren in het proces, daarom heet het ook shift left: op een tijdlijn van links naar rechts verschuift de controle naar het begin. Ontwikkelaars krijgen direct terugkoppeling op hun eigen code, nu de wijziging nog vers in het geheugen zit.

Het idee sluit aan bij security by design: beveiliging als ontwerpkeuze, niet als controle achteraf. Ook het Amerikaanse NIST beschrijft dit, in het Secure Software Development Framework. Dat bevat praktijken die u in elke ontwikkelmethode kunt verwerken.

Security aan het eind tegenover security in de pijplijnSecurity aan het eindde klassieke aanpakTest pas als het product af isBevindingen op een lange lijstHerstel na de lancering, dus duurSecurity als aparte afdelingSecurity in de pijplijnde DevSecOps-aanpakControle bij elke wijzigingTerugkoppeling direct aan de ontwikkelaarHerstel terwijl de code nog vers isSecurity als taak van het hele team
Het verschil zit in het moment van controleren. Hoe eerder een fout boven komt, hoe kleiner de herstelklus.

Wat DevSecOps in de pijplijn controleert

Concreet betekent DevSecOps dat de pijplijn bij elke wijziging een reeks automatische controles uitvoert. Dit zijn de belangrijkste.

  • Codescan. Een statische analyse (SAST) controleert de broncode op bekende fouten, zoals onveilige verwerking van invoer. Die scan draait al voordat de applicatie ergens draait.
  • Afhankelijkheidsscan. Moderne software bestaat voor een groot deel uit open-sourcebibliotheken. Deze scan (SCA) controleert of daar bekende kwetsbaarheden in zitten.
  • Secrets-scan. Zoekt naar wachtwoorden, API-sleutels en certificaten die per ongeluk in de code zijn beland. Eén vergeten sleutel in een openbare repository kan genoeg zijn.
  • Scan op infrastructuurcode. Controleert of cloudinstellingen in code geen open opslag of te ruime rechten bevatten.
  • SBOM. Een software bill of materials is de ingrediëntenlijst van uw software: welke componenten, in welke versie. Wordt er een nieuwe kwetsbaarheid bekend, dan ziet u direct of u geraakt bent.

Begin niet met alles tegelijk. Een scan die op dag één honderd meldingen geeft, wordt snel genegeerd. Zet eerst de secrets-scan en de afhankelijkheidsscan aan, los de ernstigste bevindingen op en breid dan uit.

Waarom DevSecOps nu speelt: de Cyber Resilience Act

Voor bedrijven die software of apparaten met software op de Europese markt brengen, is DevSecOps geen kwestie van smaak meer. De Cyber Resilience Act stelt eisen aan de beveiliging van producten met digitale elementen, gedurende de hele levensduur van het product.

Een deel van die eisen gaat over het ontwerp, zoals veilige standaardinstellingen en geen bekende misbruikbare kwetsbaarheden bij levering. Een ander deel gaat over het omgaan met kwetsbaarheden: weten welke componenten u gebruikt, ze bijwerken en updates aanbieden. Een DevSecOps-pijplijn levert veel van dat bewijs als bijproduct. Wat de wet precies vraagt, staat in de CRA-eisen.

Volgens de Europese Commissie gelden de meldverplichtingen sinds 11 september 2026. Vanaf 11 december 2027 is de verordening volledig van toepassing. Wie nu zijn pijplijn inricht, bouwt dus aan iets wat straks hoe dan ook nodig is. Of uw product eronder valt, leest u in de Cyber Resilience Act.

DevOps invoeren: zo begint u

DevOps invoeren is een verandering in werkwijze, dus begin klein. Kies één applicatie en één team. Bij voorkeur iets wat vaak verandert, en waar de last van handmatig uitrollen voelbaar is.

Zorg eerst dat alle code in versiebeheer staat en dat het bouwen automatisch gaat. Voeg daarna geautomatiseerde tests toe, en zet pas het automatisch uitrollen aan als die tests betrouwbaar zijn. Neem in elke stap één securitycontrole mee, zodat DevSecOps geen tweede project wordt.

Spreek ook af wie de meldingen uit de pijplijn opvolgt en binnen welke termijn. Een ernstige kwetsbaarheid in een veelgebruikte bibliotheek vraagt een andere reactie dan een stijlfout in de code.

Betrek beheer vanaf het begin. Het team dat ’s nachts gebeld wordt bij een storing, weet precies welke logging en welke terugvalopties nodig zijn. Die kennis wilt u in het ontwerp hebben, niet pas na de eerste storing.

Veelgemaakte fouten bij DevOps en DevSecOps

  • Een apart DevOps-team naast de andere teams. Dan heeft u er een silo bij in plaats van minder silo’s.
  • Snelheid boven controle. Automatisch uitrollen zonder goede tests betekent vooral sneller fouten in productie.
  • Te ruime rechten voor de pijplijn. Een pijplijn die alles mag in productie, is een aantrekkelijk doelwit. Geef hem alleen de rechten die hij nodig heeft en bewaar sleutels in een kluis.
  • Securitytools zonder afspraken. Scans aanzetten is eenvoudig. Afspreken wat een blokkerende bevinding is en wie die oplost, is het eigenlijke werk.
  • Geen aandacht voor de mensen. Ontwikkelaars die nooit uitleg krijgen over veilige code, zien een scan als hinder. Een korte uitleg per type bevinding helpt meer dan een strengere poort.

Veelgestelde vragen over DevOps

Wat is het verschil tussen DevOps en DevSecOps?

DevOps brengt ontwikkeling en beheer samen in één werkwijze met kleine, geautomatiseerde stappen. DevSecOps voegt daar security aan toe, als vast onderdeel van elke stap. Het is dus geen andere methode, maar DevOps met beveiliging ingebouwd.

Is DevOps hetzelfde als agile?

Nee, al passen ze goed bij elkaar. Agile gaat over hoe u software ontwikkelt: in korte iteraties en dicht bij de gebruiker. DevOps trekt dat door naar uitrol en beheer, zodat wat gebouwd is ook snel en betrouwbaar in productie komt.

Welke tools heeft u nodig voor DevOps?

In de basis drie dingen: versiebeheer, een pijplijn die bouwt, test en uitrolt, en monitoring. Bekende platforms zijn onder meer GitHub, GitLab en Azure DevOps. Kies de tool bij de werkwijze, niet andersom.

Is DevOps geschikt voor een klein team?

Ja, vaak zelfs makkelijker dan voor een groot team. In een klein team zijn de lijnen kort en is gedeelde verantwoordelijkheid al gewoon. Automatisering bespaart juist daar veel tijd, omdat er weinig mensen zijn om handwerk te doen.

Wat betekent shift left?

Shift left betekent dat u controles naar voren haalt in het ontwikkelproces. Op een tijdlijn van links naar rechts schuiven tests en securitycontroles naar het begin. Fouten komen zo eerder boven, als ze nog klein en goedkoop te herstellen zijn.

Security hoort in de pijplijn, niet erachter

DevOps maakt softwarelevering sneller en voorspelbaarder. Neemt u security vanaf de eerste wijziging mee, dan wordt die snelheid geen risico en heeft u het bewijs voor klanten en de CRA direct bij de hand.

Meer over de samenhang met cloud en beheer leest u in IT security en cloud. Wilt u beveiliging vanaf het ontwerp meenemen, kijk dan bij security by design.

Plan een vrijblijvend gesprek

← Terug naar kennisbank

Meer weten of verder verdiepen?

Dit artikel is geschreven door René van der Horst, oprichter van Qensora en specialist in cybersecurity, compliance en IT met meer dan 30 jaar ervaring. Gedurende zijn carrière heeft René organisaties ondersteund bij uiteenlopende vraagstukken rondom informatiebeveiliging, risicomanagement, cloudomgevingen en digitale transformatie. Zijn kracht ligt in het verbinden van techniek, mens en bedrijfsvoering. Waar technische specialisten zich vaak richten op systemen en bestuurders vooral kijken naar risico\'s en continuïteit, weet René deze werelden samen te brengen. Zo ontstaan oplossingen die niet alleen technisch sterk zijn, maar ook aansluiten op de doelstellingen van de organisatie. In de praktijk betekent dit dat organisaties kunnen rekenen op een sparringpartner die complexe vraagstukken begrijpelijk maakt en tegelijkertijd zorgt voor concrete resultaten.

Neem contact op